Genel Bilgiler

 

CURLING GENEL BİLGİLER

Curling Nedir?

Curling, 42 metre boyu, 4,3 metre eni olan buzdan bir pist (rink) üzerinde oynanan bir olimpik takım oyunudur.
Buz üzerine disk şeklinde iç içe çizilmiş üç halka hedefi, evi oluşturur. Pistin iki ucunda olan 3,66 m çapındaki evin; oyun hattı, hogdan uzaklığı 6,4 m, birbirlerinde uzaklığı 34,7 m.’dir. Puan, ev’in merkezine karşı takımdan daha yakına taş atarak kazanılır.
Hassaslık seviyesi ve kazanmak için ortaya konan stratejik düşüncenin karmaşık yapısı sayesinde curling “buz üzerinde satranç” olarak değerlendirilir.

Curling Pisti

Curling’ in oynandığı tüm sahaya Pist adı verilir. Bir Curling pistinin sınırları 45 m’ye, 5.00 m’dir. Pistin her iki ucunda simetrik olarak çizilmiş ve iç içe geçmiş dört dairenin oluşturduğu bölgeler bulunur ve bu dairelerin tümünün oluşturduğu alana Ev ismi verilir. Evin içinde görülen ilk üç daire sadece hangi taşın merkeze yakın olduğunu anlamak amacıyla kullanılır. Skorda bir etkileri yoktur. Bu dairelerin içinde kalan veya en azından dıştaki daireye dokunan taşlar puanlamada esas alınır. Merkezin 3.6 m gerisinde buza sabitlenmiş bir çift plastik çentik bulunmaktadır. Çentik, oyuncuya buzda kayarak atık yapmak için gereken itici gücü sağlar. Ev bölgesinin 6.4 m ilerisinde oyuncunun elinden taşı çıkarması gereken son nokta olan İhlal Çizgisi (Hog Çizgisi) bulunur.Oyuncular atışları sırasında referans çizgisi olarak aldıkları ve sahayı Düğmelerin merkezinden geçecek şekilde boyuna ikiye eşit iki alana bölen çizgiye Merkez Çizgisi denir. Tee hattı ise Merkez çizgisini dik kesen ve yine merkezden geçen çizgidir. Tee hattı da Merkez çizgisinde olduğu gibi oyuncuların atış isabetlerine yardımcı olmak amacıyla çizilmiş olan referans çizgidir.

Curling Sporunda Kullanılan Araç-Gereçler

  • Curling Taşı

Granitten imal edilen ve dairesel bir şekli olan bir Curling taşının kulpu ile birlikte standart ağırlığı 19.96 kg’dır. Curling taşlarını oyun sırasında kavrama ve döndürme imkanı sağlamak amacıyla taşlara bir kulp sabitlenir. Hangi taşın hangi takıma ait olduğunun anlaşılabilmesi için Curling taşlarının kulpları genelde olmak üzere sarı ve mavi (bazen de kırmızı) farklı renklerde olur. Ortalama bir Curling taşının fiyatı 500 doları bulmaktadır.

  • Curling Ayakkabıları

Curling oyuncuları maç sırasında özel olarak imal edilmiş Curling ayakkabısı giyerler. Sol ve sağ ayağa giyilen ayakkabılar birbirlerinden farklı özelliktedirler. Ayakkabılardan birinin altında özel bir plastik malzemeden yapılmış özel bir kaydırıcı bulunur. Diğer ayakkabının altında ise buzdaki çekişi artırmak için kullanılan bir tutucu (lastik şerit) bulunur. Pürüzlü sürtünme özelliği yüksek bu tutucu sporcu için itici gücü oluşturur.

  • Curling Süpürgesi

Hareket halindeki bir Curling taşının önünü süpürmek için süpürgeler kullanılır.Süpürme işlemi buzu eriterek sürtünmeyi azaltır, bu da taşın olabildiğince az yavaşlaması sağlarken, diğer yandan da taşın güzergahını korumasını sağlar. Curling fırçaları sentetik olarak veya at kılından imal edilirler. Curling fırçası süpürme işlemi dışında, oyuncuların atışlarını yaparken dengelerini sağlamak için de kullanırlar. Oyuncular atışlarını yaparlarken, karşı tarafta evin içinde bekleyen kaptan, süpürgesiyle arkadaşlarına  taşı göndermeleri gereken yeri gösterir. Oyun sırasında ilerleyen taşın yönünü ve hızını değiştirmemesi ve yüzeyin olabildiğince sürtünmesiz yapılması için kullanılır. Hızlı süpürme işlemi buzu eriterek ve dolayısıyla sürtünmeyi azaltarak, taşın ivmesini ve güzergahını olabildiğince korumasını sağlar. Burada süpürme işleminin kimi zamanda taşın yönünü değiştirmek için yapıldığını belirtmek gerekir. Modern Curling’ in ilk zamanlarında evlerde kullanılan bildiğimiz saman süpürgeler kullanıyordu. Bugün Curling’ in her aşamasında fırçalar süpürgelerin yerini almış olup, bu fırçalara geleneksel biçimde halen süpürge denilmektedir.

Curling Nasıl Oynanır

Bir devre sonunda atılan taşlar bittikten sonra rakip takımın belirlenen bölge içerisinde (iç içe dairelerin bulunduğu yer; Ev) merkeze en yakın taşı esas alınır ve diğer takımın bu taştan merkeze daha yakın kaç taşı varsa o kadar puan alır. Saha içinde ölçüm aletlerinin kullanılması nadirdir ancak daha iyi anlaşılması için uzunluklarla bir örnek verelim; Rakibiniz dairelerin içinde 4 taşı kalmış olsun ve merkeze en yakın taşı da merkeze 30 cm uzaklıkta bulunsun, sizin de dairelerin içinde kalan 3 taşınızdan biri merkeze 40 cm, diğeri 20 cm, üçüncüsü ise 10 cm uzaklıkta olsun. Rakibiniz dairelerin içinde kaç taşı kalmış olursa olsun, onun merkeze en yakın taşından merkeze daha yakın iki taşınız olduğundan bu devrede 2 puan alırsınız, rakibiniz puan alamaz. Rakibinizin taşı veya taşları sizin merkeze en taşınızdan daha yakınsa, rakibiniz daha yakın olan taşı veya taşları kadar puan alır, siz alamazsınız.

Profesyonel maçlar 10 devre üzerinden oynanır. Her devrede iki takımın sekiz oyuncusu ikişer atış olmak üzere toplam 16 taşı iç içe geçmiş daireler içinde, merkeze en yakın yerde toplamaya çalışırlar. En dış daireye dokunan taş içerde kabul edilirken dairelerin dışında kalan taşlar puanlamada esas alınmaz. Oyuna önce başlayan takımın Birincisi ilk taşını attıktan sonra rakip takımın Birincisi ilk taşını atar. Daha sonra oyuna önce başlayan takımın Birincisi ikinci taşının atar. Sonra rakip takımın oyuncusu ikinci taşını atarak o devredeki atışlarını bitirmiş olurlar. Daha sonra İkinci, yardımcı Kaptan ve kaptan çaprazlama ikişer atış yaparak toplam 16 taş atarak devreyi tamamlarlar. Her takım 10 devre boyunca yaptıkları atışlarını 73 dakika içinde gerçekleştirmek zorundadır. Bu da bir takımın planlama da dahil bir atışını ortalama 55 saniyelik bir süre içinde gerçekleştirmesinin uygun olacağı anlamına gelmektedir.

Bir Curling Maçında Strateji Belirlenirken Nelere Dikkat Edilir

  • Rakibin oyuna başlangıcı dikkate alınır, (defansif başladıysa sayıya ihtiyacı olmadığındandır,skoru korumaya çalışıyordur.Bu yüzden oyunu agresif oyuna çeviririz çünkü sayıya ihtiyacımız var)
  • Çekiç hakkının kimde olduğu çok önemlidir, kesinlikle göz ardı edilmez,
  • Oyuncularımızın teknik ve becerileri göz önünde tutularak neyi yapıp neyi yapamayacakları kesinlikle dikkate alınmalıdır,
  • Rakip oyuncular hakkında bilgi sahibi olunmalı, becerilerine ve yeteneklerine yönelik önlem alınmalıdır,
  • Zeminin (buzun) durumu bilinmeli, ilerleyen setlerde deformasyona uğrayan buz sürekli göz önünde bulundurulmalıdır,
  • Skor göze alınır ve kaçıncı setin,kaçıncı atışı olduğu düşünülerek strateji belirlenir.

Shot Selection (Atış Seçimi)

  • Tüm sporcular kısmen stratejik zekaya sahip olmalıdır fakat atış seçimini kaptan belirler ve oyuncu bu karara uymak zorundadır.
  • Sürekli kararlar almak zorunda olan kaptanın hata yapma olasılığı yüksektir, takım arkadaşları  kaptan yardımcısı aracılığıyla kaptanlarını uyarabilirler.

1. Curling Atışı

     Buz üzerinde hedefe doğru uygun bir atış yapmak için, oyuncu bir ayağı çentikte, omuzları karşı tarafta bulunan kaptanın süpürgesine dik bir vaziyette çömelir. Zorunlu olmamakla birlikte, oyuncu bir süre buz üzerinde kısa bir süre kaydıktan sonra taşı yavaşça çevirerek hedefe doğru bırakır.
Hareketinin başlangıcında çömelmiş durumda bulunan oyuncu taşın kulpunu duruma göre saat iki veya on yönünde yerleştirir. Taşı atma pozisyonuna geldiğinde taşı kulpunu bu iki pozisyondan saat on iki yönüne doğru getirerek taşa bir dönme hareketi verir. Taşın durana kadar kendi etrafında yapacağı iki buçuk tur uygun bir  dönüştür. Mutlak olarak gerekmedikçe taşı elle itmek uygun değildir
Oyuncu çentikten başlayarak taşıyla birlikte kayar ve ilk İhlal çizgisine (Hog line) gelmeden taşı hedefine doğru gönderir. Taş diğer İhlal çizgisini (Hog line) geçmeden durursa o taş oyundan ihraç edilir. Süpürme sırasında tüm oyuncuların birbirleriyle konuşarak (çoğu zaman bağırarak) süpürgecileri yönlendirmeleri serbest bırakılmıştır. Hız kesen ya da yön değiştirmeye başlayan taşın daha fazla hız ve yön kaybetmemesi için Kaptan tarafından genelde Daha Fazla şeklinde komut verilir. Daha Fazla talimatı süpürgecilere taşın önünü daha hızlı süpürmelerini gerektiğini anlatır.

Curling Atış Teknikleri

  • Front-House Weight: Hiçbir yere çarpmadan daire içine girip, tee line’in ön kısmında kalan atış tekniğidir.
  • Back-House Weight: Hiçbir yere çarpmadan daire içine girip, tee line’in arka kısmında kalan atış tekniğidir.
  • Guard: Serbest koruma bölgesine girip,puan bölgesine temas etmeyen atış tekniğidir.
  • Center Guard: Merkez çizgiye yakın konumlanan gard atış tekniğidir.
  • Corner (Side) Guard: Oyun alanının köşelerine konumlanan gard atış tekniğidir.
  • Take-Out (Strike),Teykaut(Strayk): Rakip taşa çarptırılarak, rakibin taşını dışarı gönderen atış tekniğidir.
  • Double Take-Out: Rakip taşa çarptırılarak, rakibin iki taşını dışarı çıkaran atış tekniğidir.
  • Raised Take-Out: Rakip taş önünde konumlanmış olan kendi taşımıza vurarak, vurduğumuz taşın rakip taşı çıkararak onun yerini aldığı atış tekniğidir.
  • Hit And Stay: Rakip taşa çarparak onun pozisyonunu bozan veya dışarı atan ve onun konumunda kalan atış tekniğidir.
  • Hit And Roll: Rakip taşa çarparak onun pozisyonunu bozan veya dışarı atan ve hareketine devam eden atış tekniğidir.
  • Drawing A Port: Birbirine yakın iki taş arasından geçen atış tekniğidir.
  • Split: Puan bölgesi önünde gard pozisyonundaki kendi taşına çarparak; hem onu, hem de kendini puan bölgesine sokan atış tekniğidir.
  • Freeze: Hedefteki taşa temas etmeden veya hafif temas ederek tam önünde kalan atış tekniğidir.
  • Raised Draw,Pramotion: Yaptığımız atışla, gard pozisyonundaki herhangi bir taşımızı daha iyi bir pozisyona getiren atış tekniğidir.
  • Clearing,Peel: Çarptığı rakip taşla birlikte oyun alanı dışına çıkan atış tekniğidir.
  • Biter: Dışarıda gibi gözüken ama ince ölçüm yapıldığında puan bölgesi içinde olduğu anlaşılan atış tekniğidir.
  • Come Around: Herhangi bir taşa çarpacak gibi giden fakat ince mesafeyle yanından geçerek, alacağı kavisle o taşın arkasına konumlanan atış tekniğidir.
  • Sweeping,Brushing: Taşı hedeflenen bölgeye taşımak için uygulanan süpürme işlemidir.

 Team Roles (Takım Kuralları)

Bir curling maçında 4 oyuncu, 6 farklı pozisyon vardır.

  • 1. Oyuncu (lead)
  • 2. Oyuncu (second)
  • 3. Oyuncu (third)
  • 4. Oyuncu (fourth)
  •  Skip Voice
  • Skip

Not: 1. Ve 2. Oyunculara front-end, 3. Ve 4. Oyunculara back-end adı verilir.

1.Oyuncu:

  • İlk atış oyunun gidişatını belirler,
  • Gard atışları çok iyi olmalıdır,
  • Draw (front house weight) atışları  çok iyi olmalıdır.
  • Dayanıklı ve güçlü olmalıdır,(süpürme işlemi için)
  • Taş hızı ve mesafe ayarını kafasında çok hızlı bir şekilde kurabilmelidir,
  • (Split-times, cleaning) Atış yapacak olan takım arkadaşı daha hack (takoz) bölgesine gelmeden, atacağı taşın altını ve takozun ön kısmını temizleyerek atışa hazır bir hale getirir,
  • Zamana dikkat eder,

2.Oyuncu:

  • Take-out atışları iyi olmalıdır,
  • Draw (front house weight) atışları  çok iyi olmalıdır,
  • Dayanıklı ve güçlü olmalıdır,(süpürme işlemi için)
  • Taş hızı ve mesafe ayarını kafasında çok hızlı bir şekilde kurabilmelidir,
  • (Split-times, cleaning) Atış yapacak olan takım arkadaşı daha hack (takoz) bölgesine gelmeden, atacağı taşın altını ve takozun ön kısmını temizleyerek atışa hazır bir hale getirir,

3.Oyuncu:

  • Stratejik zekaya sahip olmalıdır,
  • Bütün atışları iyi yapabilmelidir,
  • Kaptanın yükünü hafifletmeli, işini kolaylaştırmalıdır,
  • Gayet uyumlu ve iletişimi kuvvetli olmalıdır,
  • Skipten aldığı bilgi ve kararları takım arkadaşlarına hızlı bir şekilde taşıyabilmelidir,
  • Kaptanlık yapabilecek liderlik özelliklerine sahip olmalıdır.

4.Oyuncu:

  • Öncelikle lider olmalıdır, liderlik vasıflarının tamamını taşımalıdır,
  • Stratejik zekası çok iyi olmalıdır,
  • Merkeze nokta atışı yapabilmelidir,
  • Bütün atışları çok iyi yapabilmelidir,
  • Soğuk kanlı olmalı, heyecana kapılmamalıdır,
  • Çok çabuk ve doğru kararlar alabilmelidir,

2. Sweeping (Süpürme)

Süpürme İşleminin Etkileri

  • Taşa kısmen yön verir.
  • Taşın hızını korumasını ve hareket enerjisini en asgari düzeyde kaybetmesini sağlar.
  • Olimpik bir ortamda, kaliteli bir süpürmeyle taş 20-30cm’ye kadar ivme alabilmektedir.

Not: Taşın en yavaş hareket ettiği an, ivme almaya en fazla meyilli olduğu andır.

 Süpürme İşleminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

  • Doğru süpürge  kullanmak (süpürge teknolojisi)
  • Süpürgenin taşa yakınlığı,
  • Süpürülen bölgeye uygulanan basınç,
  • Süpürme hızı,
  • Süpürgeler ve taş aynı doğrultuda olmalıdır.

3. Puanlama 

     Bir devre sonunda her oyuncu iki, her takım sekiz, iki takım toplamda 16 taşını hedefe gönderdikten sonra, Evin içinde olan veya en azından Eve dokunan taşlar puanlamada esas alınırlar. İlk önce merkeze en yakın olan taş tespit edilir. Bu taşın ait olduğu takım devreyi kazanır. Bundan sonraki aşama bu takımın devreyi kaç puanla kazandığını bulmaya gelir. Bunun için; devreyi kaybeden takımın merkeze en yakın taşı tespit edilir. Devreyi kazanan takımın merkeze bu taştan daha yakın kaç taşı varsa, devreyi o skorla kazanır.

Curling Oyunlar         Curling Videolar